| RADYOSINEVEKTOMİ TEDAVİ |
|
Radyosinoviektomi (RS), kolloid veya partikül şeklindeki radyonüklidin eklem içine verilerek uygulanan cerrahi ve kimyasal sinovektomiye alternatif bir tedavidir. Bu metot da beta ışını yayan radyofarmasötiğin eklem içine enjeksiyonu ile sinovial enflamasyon azaltmak ve kontrol altına almak amaçlanır. Romatoloji, ortopedi, fizik tedavi ve hematoloji gibi ilgili bölümlerin uzmanlarınca endikasyon konulur ve Nükleer Tıp uzmanıyla konsülte ederek uygulama kararı alınır. Uygulama, endikasyonu koyan uzman ve Nükleer Tıp uzmanı ile birlikte yapılır.
|
| RADYOFARMASÖTİKLER: |
| Günümüzdeki uygulamalarda kullanılan lisanslı radyofarmasötikler eklemin büyüklüğüne göre değişir. Bu yolla en sık kullanılan radyofarmasötik Yttrium-90’dır. |
| ENDİKASYONLARI: |
- Romatoid artrit (persistan effüzyonlu),
- Diğer enflamatuar eklem hastalıkları,
- Pigmental villonodüler sinovitis,
- Hemofilik eklem hastalıkları,
- Kronik pirofosfat arthropatisi
|
| KONTRENDİKASYONLARI: |
|
|
| HASTA SEÇİMİ VE ÖN HAZIRLIK: |
- Kortikosteroidle konservatif tedavinin 6 ay süreyle yapılmasına rağmen etkisiz olduğu görülen hastalar seçilir.
- Ultrason, Röntgen veya MRI gibi yöntemlerle eklem aralığının, sinovya yapısının ve effüzyon miktarının verilecek radyofarmasötiğin homojen dağılmasına müsaade edecek özellikte olduğu görülür.
- Sintigrafiyle yumuşak dokunun ve aktif enflamasyonun derecesi belirlenir (3 fazlı kemik ve/veya 99mTc-HIG sintigrafisi)
|
| AKTİVİTE MİKTARI |
- Diz ekleminde Y-90 kolloid dozu 148-220 MBq (4-6 mCi) arasında ve 3 ml hacımda verilmesi tavsiye edilir.
- Aynı hastada birden fazla eklem tedavisinde bir seferde toplam Y-90 kolloid dozu 440 MBq (12 mCi) yi geçmemeli ve her dizde 111-150 MBq (3-4 mCi) yi aşmamalıdır
|
| UYGULAMA |
| Hijyenik bir ortamda, asepsi kurallarına uyarak ekleme enjeksiyon yapılır. Doğru miktarın verilmesinden ve maddenin eklem boşluğunda homojen dağılmasından emin olunmalıdır.Madde ile birlikte kortikosteroid verilmesi pozitif katkı yapar.Daha sonra eklem immobilizasyon amacıyla bandajlanarak eklemin en az 48 saat hareketsiz kalması tavsiye edilir. |
| MIBG TEDAVİSİ: |
| Malign feokromasitoma, nöroblastoma, medüller tiroid kanseri bulunan, cerrahi, kemoterapi veya radyoterapi için uygun olmayan veya bu tedavi yöntemlerine rağmen nüks görülen hastalarda yüksek doz I-131 MIBG tedavisi uygulanmaktadır. |
| Fosfor-32 TEDAVİSİ: |
| Fiziksel yarı ömrü 14.3 gün olup palyatif tedavi amacıyla ortofosfat bileşiği olarak kullanılmaktadır. Ekskresyonu başlıca böbrekler üzerinden olmakla birlikte çok az miktarda fekal atılımda mevcuttur.P-32 ile yapılan palyatif ağrı tedavisinde hastaların %70-90’da enjeksiyondan sonra ki 5-14 gün içerisinde başlayan ve ortalama 2-4 ay kadar süren ( 6 aya kadar uzayabilen) yanıt oluşmaktadır. |
| STRONSUYUM-89 TEDAVİSİ: |
| Fiziksel yarı ömrü 50.5 gün olup ekskresyon başlıca böbrekler üzerinden olmaktadır. Fizyolojik tutulumu kalsiyuma benzer şekildedir. Sr-89 retansiyonu metastazın yaygınlığı ile doğru orantılı, renal plama klirens hızı ile ters orantılı olarak değişmektedir. Tedaviye yanıt radyofarmasötiğin enjeksiyınundan sonraki 2 hafta içersinde görülmekte olup 3-6 at kadar sürmektedir.Eğer ilk doz sonrası yanıt elde edilmişse gerektiğinde yeniden uygulanabilir. |
| SAMARYUM 153 TEDAVİSİ: |
| Fziksel yarı ömrü 1.95 gün olup verilen maddenin büyük bir kısmı 3 saat içerisinde iskelette lokalize olurken yaklaşık %2’si yumuşak dokuda kalır. Ekskresyonu başlıca böbrekler üzerinde olup, ilk 8 saate %50-60’ı atılır. Vücutta dağılımı Tc-99 m MDP benzer şekildedir. |
| RENYUM 186 TEDAVİSİ: |
| Fiziksel yarı ömrü 90.64 saat olup palyatif tedavi aamcıyla hidroksietiliden difosfonat bileşiği olarak kullanılmaktadır.Kemikte tutulumu hızlı olup Tc-99m MDP’ye benzer şekildedir. Kemik metastazlı hastalarda enjeksiyondan 3 saat sonra, verilen dozun %21-38’i iskelette bulunur. Radyofarmasötik hızlı üriner sisrtem ekskresyonu göstermekte ve verilen dozun %70’i ilk 6 saatte idrarla atılmaktadır. |
| RADYOEMBOLİZASYON TEDAVİSİ: |
| Cerrahi müdahale şansı olmayan, tümörün cerrahiyle çıkarılamadığı ve karaciğer metastazlı hastalarda uygulanan yeni bir yöntemdir. Bu yöntem ile tümörde küçülme ya da tam kaybolma sağlanır. Yöntem ,nükleer tıp ve girişimsel radyolojinin birlikte çalışması ile tümöre yüksek radyasyon dozu verilerek tümörün yok edilmesi esasına dayanır. Uygun doz hastanın yaşına, boyuna, kilosuna göre hazırlanır. Tedavide bir kateter yardımıyla karaciğerde tümörü besleyen damara, hepatik artere, girilerek radyoaktif bir ilaç olan SIR-Spheres Yttrium 90 verilir. Bütün işlem yaklaşık 60-90 dakika sürer. Tedaviden sonra hastalar genellikle 1 veya 2 gün hastanede yatarlar. Karaciğer içerisine verilen Y-90 mikrokürelerin dağılımını görmek için sintigrafi çekilir. Yan etkileri olarak karın ağrısı ve bulantı görülebilir. Ancak çok kısa sürer ve kolaylıkla tedavi edilebilir. Bazı hastalarda hafif ateş ve yorgunluk gözlenebilir. |
